This
report about our tour in Burma/Myanmar consists of two main parts:
1. General information about Burma /
Myanmar My personal impressions about the country
2. Itinerary / diary: Report of our day to
day adventurres
Please
refer also to:
4.
the map with the travelroute
5. the data, graphs and statistics
6.
references, sources of information
2.
Diary / itinerary. Day to day report of our tour in Burma / Myanmar.
Zaventem
- Zurich - Bangkok
At
9:10 h departure in Zaventem
Stop-over
in Zurich. At 14:30 h departure for a flight of almost 11 h to Bangkok.
The text below is in Dutch, not yet translated in English:
Geland
om 6:10 in Bangkok
Mistig
en zwoel weer. 32 graden.
We
herkenden ons hier nog op de luchthaven en ook de weg naar het hotel was ons
niet vreemd.
De
tickets voor onze volgende vlucht naar Yangon afgehaald bij AW Business,
Sukhumvit Soi 11, vlak bij het
Manhattan hotel. Ze waren nog niet
klaar om 9:00 u. Om 11:00 u waren de tickets klaar.
De
prijzen zijn hier heel sterk gestegen. Eten en elektronische apparaten zijn hier
bijna zo duur als bij ons.
Het
BMP is hier vorig jaar met 6 % gestegen, voor dit jaar verwacht men nog meer. De
economie in Thailand is de crisis voorbij. Er is hier een "economical
boom".
Diner
in een Duits restaurant, recht tegenover het Manhattan hotel.
Bangkok
- Yangon
Op
de vlucht van Bangkok naar Yangon zat een groep van 20
Fransen. Ze hadden grote problemen om de immigratiedocumenten in te
vullen. Ze begrepen niet waarom die documenten enkel in het engels waren.
Sommigen werden daar behoorlijk opgewonden van.
Het vliegtuig zat propvol.
Het
Yuzana Garden hotel is heel statig in koloniale stijl, oud maar proper. De
plafonds zijn 6 meter hoog.
Er
zijn slechts 4 gasten in het hotel. Minstens 20 man personeel.
's
Avonds iets gaan drinken in de Chinese wijk. Stroomonderbreking, de hele wijk
zonder elektriciteit.
Diner
in het Yuzana Garden hotel.
Yangon
- Bagan
Dit
is al de derde dag na elkaar dat we rond 4 uur moeten opstaan, telkens om op
tijd op de luchthaven te zijn.
De
incheckprocedures in Birma zijn verschrikkelijk ingewikkeld met veel controles,
documenten en fooien.
Maar
daarna gaat alles heel informeel. De valiezen worden in een kleine kar te voet
naar het vliegtuig gebracht. Het vliegtuig staat zo maar ergens op het asfalt te
wachten. Met een heel oude Chinese bus worden de passagiers van de terminal naar
het vliegtuig gebracht. Oude AR72
turbopropeller maakt veel lawaai.
In
Bagan (Pagan) zijn tienduizenden pagodes. Elke 100 m staat er wel een pagode.
Het land is er letterlijk vol mee gezaaid.
De meeste pagodes zijn bijna 1000 jaar oud. Binnen in de pagode staan
Boeddha beelden, de wanden zijn versierd met heel fijne wandschilderingen.
Lakwerk
-shop en -werkplaats bezocht.
Lunch
in een statig restaurant langs de schilderachtige Ayeyarwady rivier. Heel stil
en adembenemend mooi.
Hier
wordt pas helemaal duidelijk wat Rudyard Kipling bedoelde wanneer hij schreef:
"If
you've 'eard the East a-calling, you won't never 'eed naught else"
(in zijn gedicht "The Road to Mandalay")
's
Middags een duik genomen in het zwembad van het Thande hotel in Nyaung Oo, bij
Bagan.
Zonsondergang meegemaakt van op de toren van de TayokePyay pagode. Het uitzicht is indrukwekkend, de stilte is hier aangrijpend.
Daarna
diner in een open restaurant. Traditionele dansen en marionettentheater.
Hier
heb ik mijn paso gedragen. Na wat oefenen is het mij gelukt om de knoop en de
omslag te maken volgens de traditionele Birmese methode.
Overnacht
in een paviljoen van het Thande hotel.
Bezoek
aan Mount Poppa, het heiligdom van de Nats (geesten) 1518 m hoog.
Van op het vertrekpunt nog 777 treden.
Langs de trappen naar de top leven er gibbon apen. Blijkbaar waren de
apen bang van mijn hoed want 1 van de apen heeft mijn hoed afgeslagen.
Daarna
zijn we via slechte wegen over het platteland naar Mandalay gereden. Onderweg
liep er een heel grote hagedis van ongeveer 40 cm over de weg.
Aangekomen in het Nadi Myanmar hotel om 17:00 h
Tegen
de avond was ik heel duizelig van de malariapil die ik 's morgens genomen had.
De nevenwerkingen van Lariam (mefloquinum) zijn niet te onderschatten.
Elke
dag verse bloemen in de auto.
E-mail
gestuurd van in een internetcafé. In het hotel lukte het niet.
Bezoek
aan een zilvergieterij en zilverwerk makerij.
In
Mandalay stroomt de Myitnge rivier in de Ayeyarwady.
De
U-Bein brug is gemaakt van teakhout. De brug is 1,2 km lang, eind 1700 gebouwd
met houten balken en palen van de oude hoofdstad Inwa. (U = mijnheer, Bein was
toen burgemeester van Ava/Inwa)
Uitstap
naar Ava (Inwe) aan de andere oever van de Myitnge. De rivier overgestoken met
een veerpont.
Rit
met een paardenkar door Inwe, de ruines van de oude, verlaten koninklijke stad.
Enkel
een deel van de stadspoorten en de Nanmyin toren is nog overgebleven. De toren
staat sinds de aardbeving van 1838 scheef.
Bagaya
klooster in teakhout. In een hoekje van het klooster geven twee monniken les aan
weeskinderen.
Mahaganday
klooster. In alle stilte en in twee
eindeloze rijen schuiven meer dan duizend boeddhistische monniken aan voor hun
dagelijkse maaltijd: een kom rijst en twee bananen.
Het klooster, de boeken, het eten, alles wordt betaald met donaties.
Daarna
naar het Mae Nu Oak Kyaung klooster (Mae = koningin) Het klooster is helemaal in
het wit.
De
Sagaing berg met de meditatiepaviljoenen van duizenden monniken. Zonsondergang
over de Sagaing berg, bezaaid met pagodes.
Diner
in het Golden Duck restaurant.
Mandalay
- Pyin Oo Lwin - Mandalay
Pottenbakker.
Bladgoudmakerij.
Excursie
naar Pyin Oo Lwin. De Engelsen
noemden deze stad Maymyo.
Pyin
Oo Lwin ligt diep in de bergen op de weg naar China.
In
de Paikchin Myaung grot heeft men de stalagmieten weggehakt en Boeddha beelden
geplaatst. De combinatie is niet erg geslaagd.
Pwegauk
waterval, heel mooi. Chinese tempel
van de vijf geboden.
Daarna
bezoek aan de Kandawgyi National Gardens met arboretum. Prachtig mooie banyan
bomen.
In
een afspanning in de tuin worden 4 taikins gehouden. De taikins zijn bijna
uitgestorven, ze zien er uit als een kruising tussen een bizon en een geit. Hun
natuurlijk milieu zijn de bergen ten noorden van Myikyina, in de Kachin staat.
Op
de terugweg van Pyin Oo Lwin naar Mandalay was er soms heel dichte mist. Kort
voor Mandalay heeft het wat geregend. In Mandalay zelf stonden de straten onder
water.
's
Avonds diner met traditionele dansen. MaLay
heeft de meeste van de volksliederen meegezongen.
Wij
drie waren de enige gasten in het restaurant - theater.
Mandalay
naar Kalaw
In
Mandalay vertrokken om 7:20 u Prima
weer voor een lange rit met de auto.
In
Mandalay stonden de straten nog onder water van de stortbui van gisteren.
De
weg tussen Kyaukse en Ywa Ngan is in heel slechte staat. Putten en kuilen, soms
hele stukken waar geen asfalt meer was.
Gevangenen
in witte kledij moesten onder bewaking aan de weg werken.
In de rivier zaten vijf waterbuffels. De Chinese kool wordt na het
oogsten van het veld naar de weg gebracht met ossenkarren. De krekels maken hier
een ononderbroken geluid zoals een machine die zonder olie draait.
De
boeren bewerken het land met een kleine ploeg, getrokken door een os.
Twee
vrouwen van de Pa-O stam in typisch zwarte klederdracht en witte tulband.
Na
een lange rit door de bergen zijn we na de middag in Aungban aangekomen.
Van
daar zijn we verder gereden naar Kalaw (in de Shan staat).
Kennismaking
met Sam trekking service.
Een
e-mail verstuurd van op de computer van Gerald Schreiber. Hij is de eigenaar van
Myanmar Bavarian Travel&Tours agency in Yangon en heeft nu een klein hotel,
Amara Resort, gebouwd in Kalaw. Opening is gepland eind van deze maand.
Electriciteitspanne.
Mijn e-mail opnieuw moeten intikken.
Diner
en overnachting in het Dream Villa Hotel. Heel
mooi hotel maar het water was er bruin van het ijzer. Er waren slechts 5 gasten
in het hotel.
Bezoek
aan de markt van Kalaw. De bergstammen komen hier naar de markt om hun producten
te verkopen. Pindanootjes en
rijstkoekjes gekocht.
Om
9 uur vertrokken, eerst een lange rit met de auto naar het startpunt van de
trekking naar de bergstammen.
Alles
samen werk voor 10 personen:
Khin
Khin Shwe (MaLay, onze vaste gids doorheen Birma)
Sam
(een locale gids gespecialiseerd in het leven en de cultuur van de bergstammen)
De
chauffeur, die ons gedropt heeft langs de weg voorbij Aungban.
Om
6 uur 's morgens waren er al drie mannen met hakmessen vooruit gestuurd om de
weg door het woud vrij te maken.
Een
jongeman van de Palang stam om hier en daar de weg te wijzen en de laatste
restjes weg te hakken.
Na
een paar kilometer was de weg niet meer zo heel duidelijk. Sam heeft de
Palang-jongen naar een nabijgelegen dorp gestuurd om nog drie jongens met
machetes te gaan halen.
Eerste
dorp op onze weg was Myinka. Hier leven de Taung Yoe. We werden uitgenodigd door
een plaatselijk familie-hoofd in
zijn woning. De hutten hebben hier
twee verdiepingen. Onderaan zit het vee, boven leven de mensen. Er werden ons
cheroots en thee aangeboden en een hapje gemaakt van bonen. Toen we onze thee op
hadden, kwam de hele familie en buurtbewoners binnen met hun kinderen.
Daarna heeft men de ceremonie aangevangen waarbij alle bezoekers met
geschenken, gebeden en zang hun respect voor de ouderen kwamen uitdrukken.
Bamboe
groeit hier overal en wordt voor allerlei dingen gebruikt: van de stam maakt men
matten voor de vloer en de wanden van de hutten, de bladeren gebruikt men voor
het dak en om hoeden te maken. Bamboe
groeit heel snel: 10 meter op drie
maand. De bamboe voor de huizen moet in maart gehakt worden, anders zitten er te
veel mieren in. Bamboe wordt in april geplant: een stuk van een halve meter
wordt gewoon in de grond gestoken.
Verder
door de bergen en het woud naar Loi Saing. Hier leven de Danu bergstammen. De
vrouwen wassen hun lang haar met water van een grote verzamelput. De was doet
men in de rivier. Een oude vrouw rookte een cheroot en gaf ons haar zegen voor
de rest van onze tocht.
De
koeien en waterbuffels worden hier niet gemolken, hun vlees wordt niet gegeten.
Ze worden enkel gehouden voor de mest die ze maken. Koeien gaan hier dood van
ouderdom en worden dan begraven.
Het
derde dorp op onze weg was Pinnepin. Dit is het belangrijkste dorp van de
PaLaung. Er zijn alles samen 15 PaLaung dorpen.
De
PaLaung hebben hun eigen taal en eigen lettertekens. De meeste jongeren verstaan
een beetje engels. De kinderen leren lezen en schrijven in het Birmees.
Er zijn maar 4 monniken meer die het PaLaung schrift nog kunnen lezen en
schrijven. Sam, onze gids heeft er voor gezorgd dat er enkele jongeren het oude
schrift aanleren, zodat deze cultuur niet verloren gaat. In sommige woningen
bewaart men nog de oude geschriften, meestal twee boeken, horizontaal in zigzag
geplooid. Zeer mooi geschreven lettertekens, helemaal anders dan het Birmees.
(zie foto) De inkt is bestand tegen
water, hij wordt gemaakt van afgekookte theebladeren, daarna ingedikt en met gal
van varkens.
PaLaung
leven in longhouses. In
de lange houten huizen werken, eten en slapen de PaLaung met 5 tot 8 families
samen.
In
het PaLaung dorp waren de voorbereidingen aan de gang voor het festival van
morgen. Iedereen was aan het bidden, zang of muziek aan het oefenen of
versieringen aan het maken.
Nadat
we het locale klooster bezocht hadden, werden we uitgenodigd in het
Boeddhistische nonnenklooster voor een kopje thee en een stuk fruit.
Daarna
werden we uitgenodigd in het huis van het dorpshoofd voor een maaltijd.
We hebben daar gekookte groenten gegeten met een spiegelei.
De
PaLaung weven hun stoffen met de hand, gezeten op de grond en met de draden
opgespannen naar een wand van het longhouse. Een bruingrijze sjaal gekocht. De
meeste stoffen hebben rood als hoofdkleur met verschillende lijnpatronen in
contrasterende kleuren.
De
gezinnen hebben hier gemiddeld 11 kinderen. Elk kind krijgt een taak toebedeeld.
Sommigen moeten voor het vee zorgen, anderen moeten op het land werken of naar
de markt gaan.
Alle
huwelijken van de PaLaung worden door de ouders geregeld nog voor de kinderen 13
jaar oud zijn. De ouders kiezen een partner voor hun kinderen en voeren de
onderhandelingen met de schoonouders.
De
officiële huwelijksceremonie wordt gehouden wanneer de kinderen 13 jaar oud
zijn. Na de ceremonie worden ze terug gescheiden en blijven dan nog
verschillende jaren afzonderlijk bij hun ouders wonen. Daarna, meestal wanneer
ze 15 of 16 jaar oud zijn worden ze voor drie dagen naar een huwelijkshut
gestuurd, eerst een open hut zonder wanden in het dorp, daarna naar een
huwelijks-hut hoog in de bergen.
Daarna
gaat de bruid bij de bruidegom wonen in het huis van de ouders van de jongen.
Traditioneel
verbouwden de PaLaung thee, maar sinds een paar jaar verbouwen ze ook
sinaasappelen. Die brengen zoveel
geld op dat de levensstandaard van de PaLaung de laatste tijd sterk gestegen is.
Als gevolg daarvan bouwen de nieuwe gezinnen een afzonderlijk huis in steen en
beton.
De
PaLaung cultuur is aan het verdwijnen.
Op
het dorpsplein heb ik samen met de gids balpennen en snoep uitgedeeld aan de
kinderen. Soms ging het er hevig aan toe.
Na
een stevige afdaling van de bergen terug op de hoofdweg aangekomen. Terug in het
hotel in Kalaw zijn we in het bad gedoken.
Sam,
onze locale gids is geboren PaLaung. Op 26 oktober gaat zijn jongste dochter
trouwen, maar niet volgens de oude PaLaung cultuur.
Voor de ceremonie en het feest zijn er 2000 mensen van in Kalaw
uitgenodigd en meer dan 1000 mensen van 8 verschillende bergstammen.
's
Avonds heeft Sam ons uitgenodigd voor een bezoek bij hem thuis. We hebben bij
hem koffie en thee gedronken. Zijn vrouw is hoofdverpleegster in het hospitaal
van Kalaw. Zij had verschillende soorten koekjes gemaakt. Heel lekker.
Na de thee kwam zijn oudste dochter en schoonzoon thuis. Daarna kwamen er
nog drie leerling-verpleegsters aan. Na de begroeting werd de
respect-voor-de-ouders ceremonie begonnen. Sam en zijn vrouw zaten vooraan en
namen geschenken in ontvangst, er werd gebeden en er werden wensen uitgewisseld.
Diner
in het Dream Villa Hotel. Hele
lekkere frieten (ar lu kyaung kyaw) gegeten, gemaakt van aardappelen (ar lu) met
een sterke smaak. Door al die
koekjes hadden we niet veel honger. Wij
drie waren de enige gasten.
Van
Kalaw via Pindaya naar het Inle-meer.
Bijna
niet geslapen. Tot middernacht was men overal de boeddhistische gezangen aan het
oefenen voor het lichtfeest. Hier en daar vuurwerk. Kort na middernacht is het
festival begonnen. Bijna iedereen was aan het bidden en zingen. Op de toren van
het klooster had men een luidspreker geplaatst zodat de ganse stad kon mee
genieten.
Om
7:30 uur vertrokken, eerst via Aungban naar Pindaya.
Onderweg
hebben we gezien hoe men papier maakt van de bladeren van de moerbeiboom en hoe
men van bamboe en hout parasols maakt.
Met
de nieuwe lift naar de Shwe-Umin grotten geweest. Heel veel boeddhabeelden in de
grotten. Er zijn hier heel veel grotten met nog onbekende diersoorten. De gangen
in de grotten gaan van hier tot in Pagan.
In
het Schwe-Umin klooster vierde men het katheinfeest, waarbij iedereen geld, eten
en kleding aan de monniken geeft.
Daarna
naar Pwehla. In Pwehla wonen de Pa-O. De vrouwen dragen zwarte kleren met witte
of helgekleurde tulband.
Lunch
in Pindaya (Pingu-ya = de spin is dood)
Onderweg
heel mooie banyan bomen.
De
weg van Heho naar Inle is men aan het verbreden. De oude spoorweg loopt naast de
weg. Op een bepaald punt maakt de trein een grote bocht over een brug, zodat hij
over zijn eigen achterste wagon rijdt.
Een
grote slang van een meter of twee kroop over de weg. Ik mocht niet uit de auto
om een foto te nemen.
In
de vroege namiddag aangekomen in het Kaung Daing (Hupin) hotel. De hotelkamers
zijn paviljoenen, paalwoningen in het meer, verbonden met een lange loopbrug. De
paalwoningen zijn in teakhout, het dak in riet. Binnenin is alles, echt alles,
tot zelfs het bad in hout. Mooie klamboes.
Vanavond
is het volle maan en in de streek ten noorden van het Inle meer worden dan
kleine heteluchtballonnen opgelaten. Na het diner in het hotel heb ik twee
ballonnen opgelaten samen met Zin Yaw, de beroemde filmregisseur in Birma.
Hij wist heel precies hoe je een foto van zo een ballon moest nemen.
Men
komt hier van overal uit de omgeving, zelfs vanuit China naar het Phaung-daw U
festival (karaweikprocessie) kijken, gepland voor morgenvroeg.
Het
hotel zit bijna vol met Chinezen en welgestelde Birmanen.
Boottocht
op het Inle meer
Het
Inle-meer is bekend voor de vissers die met 1 been op de achterkant van hun
banaanvormige boot staan en met het andere been een roeispaan bewegen.
Opgestaan
om 4:50 uur om op tijd te zijn op het verzamelpunt voor de Phaung-daw U (Royal
bark) - festival. Dit is een lange processie van versierde boten die hier 1 keer
per jaar uitvaren.
De
processie van boten begint in het zuiden van het Inle-meer.
De koninklijke bark wordt getrokken door een tiental lange boten, elk met
twintig roeiers aan elke kant. De roeiers staan recht in de boot en bewegen de
roeispaan met hun been, zoals de vissers.
In
twee van de smalle boten zit een orkestje met trommels, slagwerk, fluiten,
harpen en een xylofoon
De
koninklijke bark heeft in het midden een paviljoen, helemaal bedekt met
bladgoud. Ook de voorsteven en het achterschip is bedekt met bladgoud. Op de
koninklijke bark zitten monniken, religieuzen en militairen. (sinds begin 1800
zijn er geen koningen meer in Birma)
Direct
achter de bark volgen twee boten met meisjes die religieuze gezangen zingen.
Daarna honderden gewone vissersboten.
Bezoek
aan een atelier waar men zijden en katoenen stoffen weeft.
De
Shan zijn bekend voor hun hoge kwaliteit smeedwerk. Met drie man hamert men
samen op een klein aambeeld. Zo maakt men op vijf minuten een machete.
Achter
de smid was een scheepswerf voor de plaatselijke boten.
Twee
Engelsen uit Liverpool tegengekomen. Zij vertelden hoe hun chauffeur de dag
voordien een bromfietser had doodgereden. Ze
reisden door centraal Birma zonder een vast schema.
De
groenten worden hier gekweekt op vlottende tuinen. De tomatenplanten groeien
hier op een bed van een mengsel van grond, drijvend zeewier en waterplanten.
Enkele bamboestokken in de grond beletten dat de tuin wegdrijft.
Paung
Daw Oo pagode, ong. 100 jaar oud, helemaal in teakhout, met hele oude beelden,
gedeeltelijk gerestaureerd.
Ngar
Dhakka (karper) gegeten in een chinees restaurant recht tegenover de pagode.
Inga
Phe Kyaung pagode, de monniken hebben 20 katten die een meter hoog door een ring
springen. Mooie tuin met bananen, kokosnoten, papaja en andere vruchten.
De
ooievaars zijn hier een beetje kleiner dan bij ons.
Antiekwinkel.
Heel oude handgeschreven boeken van de PaO stam werden te koop
aangeboden. Het is bijzonder spijtig dat de rijke PaO cultuur op die manier
verdwijnt en hun boeken naar het buitenland gaan.
Er
worden hier draden gemaakt uit de stengels van de lotusbloemen. De stengels
worden in stukjes van 8 cm gesneden, daarna worden de draden, binnen in de
stengel er met heel veel geduld uit gehaald en aan elkaar gewikkeld. Zo maakt
men een lange draad, die daarna gekookt, gewikkeld en geweven wordt. Een sjaal
uit 100% lotusdraad kost ongeveer 80 USD
In
elke winkel of atelier hebben we thee gedronken. Meestal kregen we ook nog
koekjes, pindanoten of een andere versnapering aangeboden.
Eerst
per boot naar de ochtendmarkt van Ywama. Een longi en een hemd gekocht in de
Golden Lion (Ko Than Nyunt Wai hand weaving centre)
Daarna
naar de luchthaven van Heho, ten noorden van het Inle-meer. Uitgebreide
incheckprocedure.
De
vlucht van Heho naar KyengTong gaat via Mandalay en Tachileik.
Dit is alsof je van Zaventem naar Schiphol vliegt met tussenlandingen in
Frankfurt en Londen. Het vliegtuig
blijft telkens maar 10 minuten aan de grond staan. In die tijd stappen er
passagiers uit en komen er andere bij. Vanuit Heho ligt Mandalay helemaal in de
verkeerde richting als je naar KyengTong moet. Tachileik ligt op minder dan 1 km
van de grens van Thailand. Mijn GSM, die in het ruim zat en nog aan stond, heeft
SMS berichten ontvangen van GSM providers in Thailand.
Na
bijna drie uur heen en weer vliegen in KyengTong aangekomen.
De luchthaven is oud maar heel netjes.
KyengTong
is een smokkelaarsnest, "Capital of the Golden Triangle"
De grens met China is hier 80 km vandaan, Laos en Thailand liggen
vlakbij. In de winkeltjes liggen
producten die uit China en Thailand zijn ingevoerd.
Transfer
naar het Princess Hotel, midden in de stad.
Wij waren de enige hotelgasten.
Langs
het meer naar Lone Tree Hill.
Een
bad genomen in de WanTon-warmwaterbronnen.
Bezoek
aan Wan Pon, een typisch dorpje van de Wa bevolking. Foto's van een paar oude
vrouwen in lokale klederdracht. Snoep uitgedeeld aan de kinderen.
Het
NaungTong meer ligt in het centrum van KyengTong en was tot voor kort
persoonlijke eigendom van de State Commander. Op het NaungTong meer zit heel
veel vis. Twee vissersbootjes scheppen op bestelling een portie vis uit het
meer.
Diner
in een pittoresk chinees restaurant. We hadden daar nogal wat bekijk, de ouders
vroegen hun kinderen om ons een hand te komen geven.
's
Avonds zonder resultaat geprobeerd om een e-mail te sturen via een GRIC
inbelnummer in Thailand.
De
telefoon naar thuis werkte prima.
Bezoek
aan de bergstammen rondom KyengTong, samen met MaLay (Birma gids) en Ko Win Phe
(locale gids):
Ko
Win Phe organiseert hier samen met zijn vrouw Nam Bi Nuan trektochten naar de
bergstammen. Hij spreekt Akha, Ann, Birmees en een klein beetje Engels.
Een
uur rijden over onverharde wegen naar het startpunt van de trektocht.
In
het eerste dorp op onze weg, PinTauk woont de Lahu stam, ze zijn christenen.
In
WanPin woont een Akha stam. Bij de Akha's zijn de vrouwen de baas.
We werden bij een oude vrouw thuis uitgenodigd. Hoewel ze tot het
christendom bekeerd zijn, geloven ze toch nog in Nats (geesten) en blijven ze
hun tradities toepassen. Bij sommige Akha stammen worden tweelingen nog steeds
direct na de geboorte in het vuur geworpen.
In
het Walatt dorp woont een andere Akha stam. Een jongen van een jaar of twaalf
wilde dat we mee naar zijn huis kwamen. Hij maakte voor ons een pompelmoes
klaar.
Aan
de andere kant van de rivier leven Ann stammen. De Ann hebben een eigen taal en
hadden tot enige tijd geleden hun eigen boeken en schrifttekens.
Eerst
naar Nam Lin Kong, het dorp van de oude watertunnel (Nam = water, Lin = village,
Kong = oud) Er loopt een kanaal van halve bamboestokken vanuit de bergen naar
dit dorp om het water naar hier te halen.
In
dit dorpje leeft men in heel kleine hutten, de kinderen lopen er geheel naakt.
De
Ann stammen zijn officieel boeddhist, maar vereren nog elke dag de Nats
(geesten)
Dan
naar Nam Lin Mai, het dorp van de nieuwe watertunnel. (Mai = nieuw) Er ligt een
blauwe PVC buis vanuit de bergen naar de waterput van dit dorp.
De
dorpsastroloog was aan het mediteren toen we langs de stal de trap maar zijn
huis opkwamen.
Astroloog
is beroep dat van vader op zoon overgaat. De astroloog was 57 jaar. Om je
toekomst te kunnen voorspellen moest hij weten op welke dag van de week je
geboren bent en welk sterrenbeeld je hebt. Hij heeft heel wijze woorden
gesproken over de toekomst van MaLay.
Hoewel
alles soms drie keer moest vertaald worden (Ann-Birmees-Engels-Nederlands), ging
de communicatie vrij vlot.
De
familieoverste toonde fier zijn geweer, waarmee ze elk jaar in februari op jacht
gaan naar beren en herten.
Snoep,
zeep en aanstekers uitgedeeld. Er waren een paar zieken in het dorp. Paracetamol
(Dafalgan) gegeven.
De
Ann leven nog heel traditioneel. Er heeft nog nooit een Ann in de gevangenis
gezeten. De Ann hebben heel
ongewone seksuele tradities.
Tenslotte
naar het Wom Cum dorp. Hier woont een Khun stam. Hoewel ze officieel boeddhist
zijn en dus volgens hun vijfde gebod geen alcohol mogen drinken, hebben de Khan
zich gespecialiseerd in het maken van een soort sterke drank. De drank wordt
gestookt van kleefrijst en vijf vruchten. We
mochten eens proeven. Ze toonden heel fier hoe ze de alcohol stookten. De drank
was best lekker, maar wel heel straf. Als
versnapering bij de drank waren er verse, dikke, witte maden.
Onderweg
naar de PinTauk waterval geweest, diep in het oerwoud. Prachtig mooi. Een
groepje studenten was er met gitaren en slagwerk popmuziek aan het spelen.
Daarna
terug naar KyengTong, nog eens langs het NaungTong meer gereden.
Bezoek
aan U Mulein Da lakwerk
atelier. Prachtige lakwerk stukken in Shan-stijl, belegd met fijne draden van
maisbladeren, gelakt en afgewerkt met bladgoud.
Ze
waren net begonnen aan een bestelling van de broer van Aung San Suu Kyi. Een
groot aantal panelen met beelden van de bergstammen in halfrelief. Elk paneel 20
bij 50 cm, de 8 beeldjes en de kader met bladgoud belegd. Prijs: 80 USD/pc
Diner
in het Golden Banyan Three restaurant. Een Banyan is een Bengaalse ficus. In
deze streek staan talloze banyan bomen. Ze bestaan meestal uit een aantal
stammen die samengegroeid zijn tot 1 stam. De takken staan mooi horizontaal en
zijn tot 10 m lang. Prachtige bomen.
Een
paar locals kwamen vragen van waar wij kwamen.
Paso gedragen.
KyengTong
- Yangon
's
Morgens eerst naar Wom Sai gereden, langs de landingsbaan van KyengTong, verder
de bergen in. Toen we op het startpunt van de voetweg naar Wom Sai aankwamen,
begon het zachtjes te regenen. Toch maar vertrokken. Toen we in Wom Sai
aankwamen waren we al druipnat.
In
Wom Sai woont een Akhi stam. Bijna iedereen was op het veld of in het bos, de
rest zat van in hun hut naar de regen (en naar ons) te kijken.
De
terugtocht met de auto was erg gevaarlijk. De weg was een kolkende rivier
geworden. De auto gleed soms weg. Een paar keer bijna tegen de kant gebotst.
MaLay heeft voortdurend gebeden. Toen
de rest krijste van schrik, heb ik de chauffeur aangemoedigd om vooral niet te
stoppen, want dan zouden we zeker met het water mee teruggespoeld zijn.
Heelhuids de hoofdweg bereikt.
Daarna
naar Yun Gone. Hier wonen Shan, gespecialiseerd in het bakken van klei. In een
atelier had men nokpannen gemaakt met een leeuw op, helemaal in gebakken klei.
De dakpannen waren bestemd voor een tempel.
Toen
we terug in KyengTong aankwamen regende het al wat minder.
Dan
naar de R.C.M.kerk van KyengTong. De eerste R.C. missiepost werd hier gesticht
in 1912, vooral om de melaatsen te verzorgen.
KyengTong
is nu een bisdom. Er is hier een heel grote kerk, een weeshuis, een hospitaal en
een seminarie, alles wordt door plaatselijke geestelijken geleid.
We
werden heel hartelijk ontvangen door Msgr. Mario Martu, de vicaris-generaal. In
de refter kregen we heel lekkere thee, bananen en papaja.
Twee
boeken gekregen: de directory van alle R.C. geestelijken in Myanmar en een boek
"Sixty years of antileprosy service in Burma and the Naungkan Colony"
Daarna
naar de Maha Myat Muni Pagode. De Rooms-katholieken en de Boeddhisten kunnen
hier en in de rest van Birma heel goed met elkaar opschieten.
Mingalabar
Restaurant: Thai soup en Birmese garnalen.
Dan
naar de luchthaven.
De
incheckprocedure is hier nog uitgebreider dan elders. Alle valiezen,
gordeltassen en rugzakken worden hier twee keer door een verschillende dienst
doorzocht. Mijn PC en mijn GSM was bij aankomst in Birma niet aangegeven, met
als gevolg een hele discussie tussen MaLay en de politie. Uiteindelijk mocht ik
toch door naar de volgende controle.
Lydia
en MaLay werden afgetast. De
politie-agente wilde van mij weten of mijn GSM een satteliet-GSM was.
In
de vertrekhal waren nog twee westerlingen: Lis Hestehauge en haar dochter. Lis
heeft een reisadviesbureau in Kopenhagen, ze maakte samen met haar dochter een
exploratietocht door Birma.
Haar
locale agent is GoodNews in Yangon. Mr. William Myatwunna, de manager van
GoodNews heeft in Brugge gewoond.
De
vlucht met een oude ATR72-210 turboprop verliep rimpelloos. Tussenlanding van
een kwartier in Heho en in Mandalay. In Mandalay kwam een groep Fransen aan
boord die onder elkaar nogal wat ruzie maakten.
Na
aankomst in Yangon, transfer naar et Yuzana Garden hotel
Op
zoek naar een internetcafé, uiteindelijk beland in het business centre van het
Traders hotel. Een vrouw uit Los Angeles, die nog maar pas aangekomen was,
bekloeg zich over de moeilijke communicatie in Birma en de hoge kosten om een
e-mail te sturen.
Een
bijlage bij een e-mail kostte daar 1 USD per 25 KB. Schandalig duur.
Yangon
- Kyeiktiyoo
Om
8:00 uur vertrokken via Bago naar Kyeiktiyoo met een grote bocht rondom de golf
van Martaban in de Andaman zee.
Kort
voor de middag aangekomen in het Mountain View Hotel.
Men
probeerde ons eerst een paviljoen zonder airco aan te bieden. Toen ik vroeg waar
de airco was, kregen we zonder probleem een paviljoen met airco.
Na
het eten begon het zachtjes te regenen. Toch
maar vertrokken voor de tocht naar de Golden Rock.
Toen we na een lange rit met de auto in het Kimpun Base Camp aankwamen,
regende het pijpenstelen.
Een
uur gewacht in een winkeltje waar men confituur en gedroogde vruchten verkocht.
Durian geproefd. Confituur gekocht van 6 verschillende exotische vruchten.
Toen
de regen over was, in de truck gestapt. Vanaf het base camp gaat er een erg
steile weg, eerst naar base camp 2 en dan verder naar Hermit Mountain. Gewone
auto's mogen hier niet rijden. Vanaf Base Camp 2 is de weg heel smal en enkel de
kleine speciale trucks kunnen hier de berg op. Achter in de laadbak van de truck
zijn er houten banken voor 50 personen. Op
de truck zaten een paar fransen, Engelsen en een Antwerpenaar die in Spanje
woonde.
Het
laatste eind vanaf Hermit Mountain tot de top moet te voet afgelegd worden.
Stevige klim.
Boven
op de top heb ik in opdracht van MaLay een paar goudbladen op de Golden Rock
gekleefd. Vrouwen mogen de rots niet aanraken. Een monnik heeft mij de diepere
betekenis uitgelegd van het kleven van bladgoud op de rots.
In
de buurt van de Golden Rock zijn er kloosters, guesthouses en de onvermijdelijke
souvenirverkopers. Scherpenheuvel in het kwadraat.
De
zonsondergang achter de rots was prachtig.
Op de terugweg naar beneden heb ik een grote bek van een exotische vogel
gekocht.
Terug
op Hermit mountain aangekomen, was het al pikdonker. De trucks naar beneden
wilden niet meer rijden, tenzij voor 3000 Kyat per persoon. De andere
westerlingen die samen met ons naar boven gekomen waren, gingen zich bij MaLay
beklagen. Zij heeft met de truckdrivers onderhandeld, met de politie en andere
dingen gedreigd. Uiteindelijk is er iemand naar buiten gekomen die een driver
aangeduid heeft. Hij moest ons
terug naar het basecamp brengen voor de normale prijs van 1000 Kyat / persoon.
Aan deze zaak komt beslist een staartje. Tijdens de helse rit naar
beneden mochten wij in de stuurcabine zitten.
Akelig om te zien hoe de cabine rakelings langs rotsen afdraait. Op de
zetel van de chauffeur zat men met twee man.
MaLay ging hierover een rapportje schrijven.
Diner
met friet en steak in het Mountain View Hotel
Kyeiktiyoo
- Yangon
Eerst
gaan kijken naar een boomgaard met rubberbomen. Een rubberboom produceert elk
jaar voor 6 GBP rubbersap. Elke dag om 9 uur wordt het sap verzameld en de
tapgoten zuiver gekrabd.
Dan
naar het Kan Baw Za Tha Di -paleis in Bago. Enkele gebouwen van het
paleizencomplex zijn gereconstrueerd op basis van wat men tijdens de opgravingen
gevonden heeft. De bijentroon, maar
vooral de leeuwentroon zien er prachtig uit.
Verder
naar het Mazin handicraft centre. Hier maakt men in erg gevaarlijke
omstandigheden beelden, meubels en allerlei dingen in houtsnijwerk. Een paar
Kainayi en Kainayar beelden gekocht.
Terug
in Yangon het Htauk Kyauk world war cemetary bezocht. Hier liggen 27000 soldaten
begraven, vooral Engelsen en Indiers die in Birma gesneuveld zijn in de strijd
tegen de Japanners.
Om
16 uur terug in het Yuzana Garden hotel aangekomen.
Daarna
naar het Bee Internet Café vlakbij het hotel. Hier heb ik mijn eigen mail
kunnen lezen. Foto's nr. 353 tot 1050 van de HD van de laptop op een CD gebrand.
Het
ging allemaal erg moeizaam, duurde lang en daarom is MaLay naar haar thuis
gegaan en heeft mij de voucher voor het restaurant gegeven.
Diner
in het Green Elephant Restaurant. Prachtig
restaurant, lekker eten maar oneerlijke uitbaatster.
Yangon
- Sittwe - MraukU
Het
vertrek vanuit de luchthaven van Yangon was gepland om 11:30 u maar wegens
"aircraft rostering" was het vertrek vertraagd tor 14:30 u. Gaan eten
in Oasis Garden restaurant, tegenover de luchthaven.
Uiteindelijk
vertrokken om 15:30 u.
Geland
in Sittwe om 16:40 u
Met
een busje naar de haven van Sittwe.
Met
de boot vertrokken om 17:30 u. Een
oude houten boot van 15 m lang bij 3 m breed met een dieselmotor. Wij drie als
passagiers. De vier bemanningsleden waren tussen 12 en 18 jaar.
Onderweg
vissers met kleine zeilbootjes. Na
een half uur was het al donker.
Aangekomen
in Mrauk-U om 23:40 u
Een
rit met een oude Willy jeep van de haven door de stad naar het Nawarat hotel.
De
wachtpost lag al te slapen in zijn hokje, maar de rest van het ontvangstcomité
stond te wachten op ons.
Diner
in het hotel, het was al na middernacht.
Excursie
in de richting van Kyauktaw, ong. 40 km naar het noorden.
Bezoek aan het Myatmuni Buddisch schrine.
Terug
in Mrauk-U, bezoek aan de Htauk Kant Thein tempel.
In
Mrauk-U rijden nog oude Willy-jeeps rond uit WO II.
Heel veel fietsers, bijna geen auto’s.
Daarna
naar een Thet dorpje. De vrouwen roken hier pijpen van aardewerk, zo groot als
een theekopje.
Enkel
de oudste vrouwen hebben nog de traditionele oorringen: Zij hebben gaten in hun
oorlellen van wel 5 cm diameter.
Om het gaatje in de oorlel uit te rekken, is er een ring in het gaatje
gespannen. In dat groot gat met de
stretch-ring hangen dan verschillende kleinere oorringen.
Bezoek
aan de Shitthaung tempel. MaLay heeft hier vorig jaar een belangrijke donatie
gedaan om een groot boeddha beeld te laten restaureren.
In de tempel was een meeting aan de gang over de verdeling en besteding
van de donaties.
Bezoek
aan een bronsgieterij. Een Byiala gekocht, een mythologische figuur met een
drakenkop en een olifantenslurf.
Bezoek
aan een kreeft- en garnaalhandel. Hier brengen de lokale vissers de gevangen
kreeft en garnaal naar toe om te worden verkocht aan de groothandel.
7 kreeften = 10000 Vixx
(= 0,….kg) = 10000 Kyat.
Bezoek
aan een hoedenmaker. In een nabijgelegen dorpje. Heel de buurt kwam kijken naar
ons. De hoedenmaakster was fier dat wij zoveel belangstelling toonden.
Diner
in het Nawarat hotel. In Mrauk-U
gaat de stoom uit om 22:00 uur. Het hotel zet dan nog even een eigen generator
aan, de rest van de nacht geen stroom. Ook
de airco valt dan uit.
Mrauk-U
naar Sittwe
Bezoek
aan de vis- en groentemarkt van Mrauk-U. Allerlei soorten gedroogde en verse
vis: kabeljauw, kreeft, garnaal, karper, paling, mosselen, gemalen vis. Ook
slakken, kevers, kikkers, zelfs ooievaar en andere vogels.
Om
8:00 uur vertrokken met de boot naar Sittwe. Onderweg vissers in kleine
zeilboten.
De
boot had geen generator aan boord. De spanning van de batterij van de
noodverlichting was te laag. Mijn DC/AC converter werkte niet.
De bemanning, vier jongens tussen 12 en 18 jaar heeft voor ons vis
klaargemaakt.
Om
12:40 u aankomst aan de kade van Sittwe en om 12:50 u aankomst in het Noble
hotel. Het hotel in Tudor stijl is
klein maar statig en proper. Kleine kamers, lekker eten, goede airco,
uitstekende service.
Uitstap
naar het viewpoint op de golf van Bengalen. Wachttoren en vuurtoren. Strand met
fijn zwart zand.
Naar
het Sittwe hotel gereden. Dit is een staatshotel, geleid door een ex-majoor, een
goede kennis van U Tun Tun, de vader van MaLay.
De uitbater heeft ons rondgeleid en het hele hotel en de kamers laten
zien. Een suite met afzonderlijke zitkamer kost er 55 USD / nacht. Een standaard
kamer kost 36 USD / nacht. Ik heb
hem niet verteld waarom de westerse reisbureaus niet naar zijn hotel willen
komen.
In
Sittwe rijden heel weinig auto’s, een paar Willy-jeeps en Toyota minibusjes.
Veel fietsers met zijspan. Bezoek
aan een kreeftenkwekerij en -kreeftenexportbedrijfje.
Diner
in het Noble hotel. U Hlaing Myint,
de hotelmanager, stond te wachten tot we gedaan hadden met eten om met mij een
gesprek te hebben over de toestand in Birma. Hij schat dat er dit jaar maar 10 %
van het aantal toeristen van vorig jaar zijn. Hij wilde van mij weten wat ik van
de toestand in Birma dacht. Hij was erg fier te dat hij vanaf eind oktober zijn
hotelgasten internet via een snelle ISDN verbinding kon aanbieden. Ik heb zijn
56k modem inbelverbinding mogen gebruiken, maar de lijn was voortdurend bezet.
Later
op de avond een e-mail gestuurd via een GRIC nummer in Bangkok.
Tien minuten telefoon naar Bangkok kost hier 40 USD.
Van 23 uur tot 06 uur ’smorgends gaat in heel Sittwe stad de stroom
uit. Het hotel draait dan verder op
een eigen generator. Zonder airco
is het hier niet vol te houden.
In
het hotel was nog een echtpaar uit Zwitserland en een afgezant van het Britse
consulaat. Verder niemand.
Sittwe
– Yangon
Bezoek
aan de markt en de vismijn. Het is
hier ‘s morgens vroeg al meer dan 35 graden.
De vis droogt hier heel snel. Allerlei exotisch fruit en kruiden, dingen
die je in Europa niet ziet.
Bezoek
aan een school waar men leerde weven en garen kleuren. De lerares toonde de
houten weefgetouwen. Er waren maar 6 leerlingen, de andere leerlingen waren naar
huis om hun ouders te helpen. De
stoffen zijn hier heel goedkoop: 2800 Kyat voor 4 yard.
Daarna
bezoek aan een familiebedrijfje waar men ………… (vischips) maakt.
De vis wordt eerst gedroogd, gemalen en samen met tapiocapoeder tot een
deeg gekneed. Daarvan worden rollen
van 8 cm diameter gemaakt. Na drie dagen drogen worden van de rollen dunne
schijfjes gesneden, die dan in de zon gedroogd worden tot ………..(vischips)
De hygiëne kan hier nog verbeterd worden.
Om
13:10 uur vlucht van Sittwe naar Yangon. Tussenlanding in Thandwe, met zijn
brede, uitgestrekte witte zandstranden. Er
was niet 1 toerist te zien op het strand. Niemand.
In
Yangon stond onze driver ons al op te wachten. In het Yuzana Garden hotel waren
we de enige gasten. Al het
personeel stond ons met een brede glimlach op te wachten.
Mijn
vierde Lariam - pil genomen. Geen bijwerkingen of nevenverschijnselen.
Met
een taxi naar University Avenue gereden. De
hotelmanager heeft de taxichauffeur precies uitgelegd waar ik naar toe wilde.
De taxichauffeur was erg bang en zei voortdurend “no picture” en
“security”, maar verstond verder niet al te veel engels.
Toen we 50 m in University Avenue ingereden waren, wilde de chauffeur
niet meer verder. Dan maar te voet
verder naar het huis van Aung San Suu Kyi.
Wat verder was de straat afgezet en stonden er agenten in burger die mij
snel duidelijk maakten dat ik terug moest gaan.
Ik probeerde een gesprek aan te knopen maar zij deden alsof ze geen
engels verstonden. Twee grote
zwarte auto’s mochten wel door de wegversperring.
Terug in de taxi kon ik de chauffeur overtuigen om een zijstraat in te
rijden. Van in de taxi een paar foto’s gemaakt van de wegversperring en de
wachtpost. De chauffeur beefde van
schrik en keek voortdurend schichtig in zijn spiegels.
Te
voet naar Bee Internet Cafe. Mijn mail gelezen en een paar mails gestuurd.
Een uur ge-internet, foto’s 1051 tot 1445
op een CD gezet. Kosten:
1800 Kyat.
Diner
in het Golden Duck Restaurant, tegenover de Japanse ambassade. Het orkestje
speelde oude en moderne Birmese muziek en een paar songs van o.a. de Beetles en
de Bee Gees. Lekker eten,
Birmese specialiteiten aan het buffet en speciale nagerechtjes.
Tijdens het diner kregen we van Khin Khin Swe een garuda en een leeuw in
jade aangeboden. Een Garuda Bird is
het teken voor wie op een zondag geboren is. “Sunday born people are looking
to the North-East” (vandaar mijn
interesse voor het verre Oosten) Tijdens
het diner een gesprek over de evaluatie van de reis doorheen Myanmar.
Yangon
- Bangkok
Vertrek
om 8:00 uur naar de luchthaven van Yangon.
Het
afscheid van Birma en van Khin Khin Swe was erg emotioneel…
Op de luchthaven zaten de twee Engelsen uit Liverpool samen met ons te wachten op het vliegtuig naar Bangkok. Zij vertelden dat ze op maandag 13 oktober, toen ze op weg waren van Inle naar Mandalay, getuige waren van een opstand, een treffen tussen Boeddhisten en Moslims. In een paar dorpen in de buurt van Kyaukse, ten zuiden van Mandalay, stonden huizen en bomen in brand. Zij zaten in de lijnbus e